Najczęściej zadawane pytania


Aby zaoszczędzić Państwa czas w tym miejscu zamieszczamy odpowiedzi na pytania, z którymi najczęściej spotykamy sie w codziennej pracy. Jeśli nie znajdą Państwo odpowiedzi tutaj prosimy o telefoniczny kontakt z Kancelarią lub za pośrednictwem formularza kontaktowego.   

Prawo polskie nie zna takiej formy testamentu, jak testament z notarialnie poświadczonym podpisem. Najczęściej testamenty sporządza się w formie odręcznie spisanego dokumentu i nie trzeba go w żaden sposób "poświadczać", nie ma też obowiązku podpisywania takiego testamentu przez świadków, wręcz przeciwnie, testament powinien być sporządzony indywidualnie przez testatora, bez jakiegokolwiek wpływu osób trzecich. Drugą opcją jest sporządzenie testamentu w całości w formie aktu notarialnego. Formy te są równoważne, tzn. można zmienić lub odwołać w formie pisemnej testament notarialny i odwrotnie. W przypadku testamentu sporządzanego samodzielnie należy pamiętać, że tekst powinien być w całości sporządzony odręcznie (nie może być wydrukowany!) oraz zaopatrzony w datę i podpisany.

Istnieje możliwość zarejestrowania testamentu w Notarialnym Rejestrze Testamentów prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną. Dokonuje się tego za pośrednictwem Kancelarii Notarialnej.

Jest to bardzo często zadawane przez Państwa pytanie, stąd też spieszymy Was uspokoić. Nie jest to błąd, gdyż z przodu aktu znajduje się jego numer Repertorium, tj. numer pod którym akt został zarejestrowany w księdze, która nosi tę nazwę. Najczęściej będzie to Repertorium A, ale możecie się Państwo również spotkać z Repertorium P, w którym rejestrowane są protesty weksli. Natomiast „z tyłu aktu” w tzw. klauzuli wypisowej znajduje się numer, pod którym zarejestrowany został wypis aktu, gdyż sporządzenie wypisu aktu notarialnego jest odrębną czynnością notarialną, odrębnie rejestrowaną, za którą przysługuje również odrębne wynagrodzenie.  Zatem każdy wypis, bądź odpis aktu ma swój indywidualny numer.

Oryginał aktu zawsze sporządzony jest tylko w jednym egzemplarzu, który po podpisaniu przez strony (uczestników) czynności oraz notariusza przechowywany jest w kancelarii notarialnej. Strony otrzymują wypisy aktu, które są dosłownym powtórzeniem oryginału i zgodnie z art. 109 ustawy Prawo o notariacie mają moc prawną oryginału. Wypisy aktu są odrębnie rejestrowane w Repertorium A, każdy z nich posiada swój indywidualny numer, za sporządzenie wypisu przysługuje też notariuszowi osobne wynagrodzenie, niezależnie od wynagrodzenia za dokonanie czynności notarialnej. Wypis aktu podpisuje wyłącznie notariusz, zaopatrując go w swoją pieczęć urzędową. Niektórzy Notariusze sporządzają wypis aktu drukując jego treść, inni kserują oryginał, stąd też na niektórych wypisach widnieją także kserokopie podpisów stron (uczestników) czynności, jest to jednak wyłącznie kwestia techniki sporządzania wypisu/odpisu.

Strony czynności mogą w każdej chwili zażądać sporządzenia dodatkowego wypisu aktu, jednakże po 10 latach, a także w przypadku zmiany siedziby kancelarii notarialnej Notariusz zobowiązany jest przekazać oryginały aktów Sądowi Rejonowemu – Wydziałowi Ksiąg Wieczystych. W takiej sytuacji Strona czynności może uzyskać kopię aktu w tym wydziale Sądu.

Zdarza się, że z różnych przyczyn osoba nie może być obecna w siedzibie Kancelarii w dniu podpisania aktu notarialnego. W zależności od sytuacji możliwe są różne rozwiązania tego problemu.

Jeżeli powodem uniemożliwiającym stawiennictwo w Kancelarii jest długotrwała choroba, a planowana czynność „nie może czekać”, notariusz ma możliwość dokonania czynności poza kancelarią. Zgodnie z art. 3 §2 ustawy z dnia 14.02.1991r. Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 164): „art. 3 (…) §2. Czynność notarialna może być dokonana także w innym miejscu, jeżeli przemawia za tym charakter czynności lub szczególne okoliczności.” A zatem w uzasadnionych wypadkach!, jak np. wspomniana długotrwała choroba, notariusz może udać się do szpitala lub miejsca zamieszkania klienta celem dokonania planowanej czynności.

Możliwe również, że jeden z uczestników czynności przebywa w miejscu na tyle oddalonym od Kancelarii, że jego przyjazd jest nieuzasadniony ekonomicznie bądź też zbyt czasochłonny. W tej sytuacji w większości przypadków możliwe jest udzielenie pełnomocnictwa do dokonania czynności notarialnej w imieniu mocodawcy. Jednym z zasadniczych wyjątków jest sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia lub sporządzenie testamentu. Nie ma możliwości udzielenia pełnomocnictwa do takiej czynności, jest natomiast możliwość sporządzenia testamentu bez udziału notariusza.

Zgodnie z ogólną zasadą pełnomocnictwo do dokonania czynności prawnej wymaga takiej samej formy jak planowana czynność, a zatem jeśli dana czynność wymaga formy aktu notarialnego pełnomocnictwo powinno być udzielone również w formie aktu notarialnego (np. sprzedaż nieruchomości, darowizna nieruchomości), analogicznie, jeśli czynność wymaga formy pisemnej z podpisem notarialnie (urzędowo) poświadczonym pełnomocnictwo do jej dokonania również powinno mieć formę dokumentu pisemnego z podpisem notarialnie (urzędowo) poświadczonym.

Dodatkowo, jeśli pełnomocnictwo obejmujące czynność dotyczącą nieruchomości udzielone zostanie poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej, powinno zostać zaopatrzone w tzw. klauzulę APOSTILLE, zgodnie z Konwencją Haską z 1961r. o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych jeśli udzielone było w kraju w którym ona obowiązuje, a jeśli udzielone było w kraju, w którym ta Konwencja nie obowiązuje, legalizacji dokonuje Konsul RP. O urzędzie wydającym klauzulę w danym państwie poinformuje Państwa notariusz sporządzający pełnomocnictwo.

Następnie pełnomocnictwo takie jeśli sporządzone zostało w języku obcym powinno zostać przetłumaczone na język polski wraz z klauzulą poświadczeniową przez tłumacza przysięgłego.

Od 5 października 2011 roku funkcjonuje Notarialny Rejestr Testamentów utworzony przez Krajową Radę Notarialną, którego celem jest, z jednej strony, zmniejszenie ryzyka, że testament pozostanie nieznany lub będzie ujawniony z opóźnieniem, a z drugiej strony - ułatwienie ujawnienia tegoż testamentu po śmierci testatora.

Nie zawsze testator życzy sobie, aby treść testamentu, a nawet sam fakt jego sporządzenia były znane jego najbliższym. Często, po śmierci takiej osoby, o ile nie znajdzie się gdzieś w szufladzie własnoręczny testament lub wypis testamentu notarialnego, rodzina zmarłego nie ma pewności czy pozostawił on jakiś testament. Właśnie w takiej sytuacji Rejestr jest najbardziej przydatny. Notariusz sporządzający testament zawsze zapyta czy zarejestrować testament, a sama rejestracja jest dla spadkodawcy dobrowolna i bezpłatna. Zarejestrować można również własnoręczny testament złożony notariuszowi na przechowanie, wtedy wniosek taki składa się w odrębnym protokole.

Każdy kto dysponuje aktem zgonu (lub innym dowodem śmierci) danej osoby może za pośrednictwem dowolnego Notariusza złożyć zapytanie do takiego rejestru, czy przypadkiem nie figuruje w nim wzmianka o jakimś testamencie pozostawionym przez zmarłego.

Rejestr nie zawiera oczywiście żadnej informacji o treści testamentu, zwłaszcza danych osobowych spadkobierców. Potwierdza on jedynie, że określony spadkodawca w ogóle jakiś testament lub testamenty zarejestrował i w jakiej Kancelarii (Kancelariach) można te dokumenty lub ich wypisy otrzymać.

Często spotykamy się z rozczarowaniem osób poszukujących testamentu, jeśli dowiadują się, że nie wszystkie testamenty są rejestrowane, a ponadto że nawet dokonany już wpis można z rejestru na życzenie testatora usunąć i to niekoniecznie w związku z odwołaniem testamentu. Pamiętajmy jednak, że testament może być sporządzony także własnoręcznie i wtedy również nie będzie zarejestrowany, o ile nie będzie złożony na przechowanie notariuszowi oraz o tym, że sporządzenie testamentu jest specyficzną czynnością, wymagającą zapewnienia testatorowi pełnej dyskrecji i swobody testowania i w związku z tym decyzja o rejestracji testamentu słusznie pozostawiona została do indywidualnego rozstrzygnięcia  samemu testatorowi.

Scroll to Top